Historia

Kalendarium dziejów

1000
Staraniem bolesława chrobrego w kołobrzegu założone zostało biskupstwo a pierwszym biskupem został reinbern z Frankonii.

1124–1125
Święty otton z bambergu odwiedza stary kołobrzeg (dziś jest to wieś budzistowo) i wznosi kościół pw. najświętszej Maryi Panny. w latach następnych na miejscu dawnej, zostaje zbudowana świąty- nia murowana, która staje się siedzibą kapituły jako kolegiata.

1222
Księżna Mirosława, wdowa po księciu pomorskim bogusławie ii, ufun- dowała i nadała klasztorowi benedyktynów w Mogilnie kościół św. jana chrzciciela i św. jana ewangelisty. świątynia została ulokowana na skraju północnego podgrodzia starego Miasta (obecne budzistowo).

1248
Książę barnim i odstąpił biskupowi kamieńskiemu wilhelmowi i w zamian za ziemię stargardzką swoją część ziemi kołobrzeskiej. zatwierdzono nadanie benedyktynom z Mogilna kościoła świętych janów.

1255
Założenie nowego kołobrzegu na prawie lubeckim, rozpoczęcie bu- dowy nowego kościoła pw. św. Mikołaja.

1360
Wzmianka źródłowa o tym, że kościół św. janów znajduje się w szczerym polu, „in campis”. świadczy to o zaniku i margina- lizacji pozycji starego Miasta na rzecz prężnie rozwijającego się lokacyjnego kołobrzegu.

Koniec XV W.
Budowa wieży północnej – blok wie- żowy przykryto trzema hełmami; ok. 1450 r. wystawiono lektorium. Ogólny widok polichromii na sklepieniu 1531 nawy głównej z około 1400 roku

1300–1321
Zbudowano trzynawową halę, blok wie- żowy do pierwszego gzymsu i wieżę po- łudniową.

1322–1331
Budowa prezbiterium

1333
Biskup kamieński Fryderyk von eickstedt odebrał klasztorowi benedyk- tynów z Mogilna patronat nad kościołem, włączając go do dóbr biskupich.

2. poł. XiV W.
Świecznik siedmioramienny z 1327 roku, odlany przez Jana Apegentera odprawione zostaje pierwsze nabożeństwo protestanckie, a kolegia- ta staje się kościołem ewangelickim.

1538
Umiera burmistrz kołobrzeski Herman Freter. epitafium jego umieszczone zostaje w kolegiacie.

1557
Kołobrzeg stał się siedzibą superintendentury. Pierwszym superin- tendentem był dr Venediger.

1561
Wnętrze kolegiaty zostało urządzone w duchu protestanckim – wprowadzono dodatkowe ławki, likwidowano liczne ołtarze, później zatynkowano też część polichromii. Prawdopodobnie z tą datą wiąże się budowa empory północnej, która wbudowana zostaje w w ścianę zewnętrzną północnej nawy skrajnej

1587
Zmarł Faustinus knigge, którego epitafium umieszczono w kolegia- cie. Forma dzieła zadecydowała o tym, że przez pewien czas było używane jako ołtarz. obecnie znajduje się w kościele mariackim w białogardzie.

XVii W.
Rozpoczęła się długotrwała walka o utrzymanie dobrego stanu budow- li (trwała ona zasadniczo od końca XVi do początku XViii wieku).

1613
Zmarł georg von braunschweig, którego epitafium umieszczono w kolegiacie. obiekt obecnie zaginiony. budowa kaplic bocznych, które następnie przekształcono w nawy skrajne. Pięcionawową budowlę przykryto dwuspadowym dachem.